In het kort

  • Praktische en sociale ondersteuning is hulp die niet medisch is, zoals huishoudelijke hulp, dagbesteding of een luisterend oor.
  • De gemeente regelt ondersteuning thuis via de Wmo. De zorgverzekeraar vergoedt verpleging en verzorging thuis.
  • Organisaties die hulp aanbieden of vrijwilligers koppelen, hebben te maken met hulpvragen, planning en samenwerking.
  • Digitaal draait het vooral om een duidelijke hulpvraag, goede communicatie en zorgvuldig omgaan met persoonlijke gegevens.

Wat is praktische en sociale ondersteuning?

Praktische en sociale ondersteuning is hulp die mensen helpt hun dagelijks leven te regelen en mee te blijven doen. Het gaat om niet-medische ondersteuning. Denk aan hulp in het huishouden, dagbesteding, een maatje of een vrijwilliger die tijd maakt voor een gesprek.

Rond de zwangerschap en de eerste periode met een kind kan zulke hulp veel betekenen. Dat geldt voor gezinnen, maar ook voor mensen die weinig steun in de omgeving hebben. Dit artikel geeft algemene informatie en geen advies over wat iemand persoonlijk nodig heeft.

Wie regelt wat?

De Rijksoverheid legt uit dat de gemeente ondersteuning thuis regelt via de Wet maatschappelijke ondersteuning, kortweg de Wmo 2015. Het gaat daarbij om niet-medische ondersteuning, bijvoorbeeld dagbesteding of huishoudelijke hulp. Ook de ondersteuning van mantelzorgers is volgens de Rijksoverheid een taak van de gemeente.

De zorgverzekeraar vergoedt verpleging en verzorging thuis voor mensen die dat nodig hebben, zoals het geven van medicijnen of hulp bij het douchen. Een wijkverpleegkundige bepaalt wat er nodig is en wie de zorg uitvoert. Mensen die de hele dag toezicht of zorg in de buurt nodig hebben, hebben recht op zorg uit de Wet langdurige zorg.

Samen laat dat zien dat meerdere partijen verantwoordelijk zijn: de Rijksoverheid, gemeenten, zorgverzekeraars en zorgkantoren. Meer over het systeem achter de zorg leest u in het Nederlandse zorgstelsel uitgelegd.

Wat is het verschil tussen praktische en medische hulp?

Praktische hulp ondersteunt het dagelijks leven, zoals boodschappen, schoonmaken of vervoer. Medische hulp betreft behandeling en verzorging die een zorgverlener uitvoert. In de praktijk lopen die twee in elkaar over, vooral in een periode als de kraamtijd. Welke hulp onder welke regeling valt, hangt af van de situatie en wordt door de betrokken partijen bepaald.

Voor een organisatie is het belangrijk te weten in welk kader zij werkt. Biedt u hulp via een gemeente, via een zorgverzekeraar, vanuit een stichting of op vrijwillige basis? Dat bepaalt onder meer hoe een hulpvraag binnenkomt en wie ervoor betaalt.

Welke organisaties zijn er?

Er is een breed veld van organisaties. Denk aan welzijnsorganisaties, vrijwilligersorganisaties, stichtingen en zorgorganisaties die ondersteuning aanbieden. Sommige werken in opdracht van de gemeente, andere vanuit eigen initiatief of met giften. De manier waarop zij werken verschilt sterk.

Voor wie rond de geboorte hulp zoekt, kan het lastig zijn om de weg te vinden. Wie moet ik bellen? Wat kost het? Kom ik ervoor in aanmerking? Daar ligt een kans voor een heldere digitale ingang. Zie ook de pagina over maatschappelijke ondersteuning en de Wmo en over kraamzorg.

Welke digitale vragen horen bij deze hulp?

Bij praktische en sociale ondersteuning draait het digitaal vooral om het samenbrengen van vraag en aanbod. Een hulpvrager wil weten wat er is en hoe hij hulp aanvraagt. Een organisatie wil weten wat er gevraagd wordt en wie kan helpen.

Typische digitale onderdelen zijn:

  • een duidelijke website met uitleg over wat u doet en voor wie;
  • een eenvoudig formulier voor een hulpvraag;
  • een manier om vraag en vrijwilliger of hulpverlener te koppelen;
  • planning en communicatie tussen betrokkenen;
  • een overzicht voor coördinatoren.

Over het zelf laten maken hiervan leest u in een digitale hulpvraag en planning laten maken, en over het zorgvuldig omgaan met gegevens in privacy en vertrouwen bij praktische hulp.

Waarom is de eerste drempel zo belangrijk?

Wie hulp nodig heeft, is niet altijd in staat om uitgebreid te zoeken. Soms is er schaamte, soms een gebrek aan tijd of energie. Een ingewikkelde aanvraag werkt dan afschrikkend. Een korte, duidelijke route met een menselijke toon verlaagt die drempel.

Dat geldt ook voor taal. Wie de Nederlandse taal nog leert of moeite heeft met lezen, heeft baat bij eenvoudige zinnen, duidelijke knoppen en bij voorkeur ook een mogelijkheid om telefonisch contact op te nemen. Digitaal hoeft dus nooit de enige ingang te zijn.

Toegankelijkheid is hier een kernpunt. DigiToegankelijk schrijft dat websites en apps toegankelijk moeten zijn, zodat echt iedereen ze kan gebruiken. Voor overheidsorganisaties is dat een wettelijke eis. Voor andere organisaties, zoals stichtingen en welzijnsorganisaties, hangt het af van de situatie, maar het is een goede maatstaf voor elke site die hulp aanbiedt.

Welke rol spelen vrijwilligers?

Veel praktische en sociale ondersteuning wordt mede mogelijk gemaakt door vrijwilligers. Voor een organisatie betekent dat extra aandacht voor werving, kennismaking, planning en begeleiding. Vrijwilligers willen weten wat er van hen verwacht wordt, wanneer zij nodig zijn en hoeveel tijd het kost. Een goede digitale omgeving kan dat inzichtelijk maken.

Tegelijk gaat het om mensen, niet om systemen. Een planning werkt alleen als vrijwilligers zich gezien en gewaardeerd voelen. Techniek moet het werk van coördinatoren verlichten, niet vervangen.

Wat is de rol van mantelzorgers?

Mantelzorgers zijn mensen die onbetaald zorgen voor een naaste. De Rijksoverheid noemt de ondersteuning van mantelzorgers een taak van de gemeente. Voor organisaties die praktische hulp bieden, is dit een belangrijke doelgroep: een mantelzorger kan juist behoefte hebben aan een uurtje rust of hulp met een klus.

Een digitale omgeving kan mantelzorgers helpen om gemakkelijk te vinden wat er is en een vraag te stellen. Houd ook hier de route kort en de taal eenvoudig, want mensen die veel zorgen hebben weinig tijd om uitgebreid te zoeken.

Hoe ziet een eenvoudige digitale route eruit?

Een eenvoudige route begint bij een helder startpunt: wat bieden wij, voor wie en hoe vraagt u het aan? Daarna volgt een kort formulier met alleen de gegevens die echt nodig zijn. Na de aanvraag volgt een bevestiging en contact met een mens. Zo blijft de drempel laag en de coördinatie overzichtelijk.

Een website of webapp kan daarvan de basis zijn. Meer over de sector vindt u op de pagina praktische en sociale ondersteuning.

Tot slot

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch, juridisch of financieel advies. Wilt u vrijblijvend bespreken wat dit voor uw organisatie kan betekenen? Plan een kennismaking.

Veelgestelde vragen

Wie regelt praktische ondersteuning thuis?

Volgens de Rijksoverheid regelt de gemeente ondersteuning thuis via de Wmo 2015. Het gaat om niet-medische ondersteuning, zoals dagbesteding of huishoudelijke hulp. Ook de ondersteuning van mantelzorgers is een taak van de gemeente.

Wat vergoedt de zorgverzekeraar thuis?

De zorgverzekeraar vergoedt volgens de Rijksoverheid verpleging en verzorging thuis voor mensen die dat nodig hebben, zoals het geven van medicijnen of hulp bij het douchen. Een wijkverpleegkundige bepaalt wat er nodig is en wie de zorg uitvoert.

Welke digitale hulpmiddelen helpen bij praktische hulp?

Denk aan een duidelijke website, een eenvoudig formulier voor een hulpvraag, een manier om vraag en vrijwilliger te koppelen en een overzicht voor coördinatoren. Digitaal hoort nooit de enige ingang te zijn: telefonisch contact blijft belangrijk.

Bronnen

Redactie ZORGEMA

Redactie. Algemene informatie met bronnen. Geen medisch, juridisch of verzekeringsadvies.