In het kort
- Palliatieve zorg is zorg en hulp voor mensen die niet meer kunnen genezen. Het doel is een zo goed en prettig mogelijk leven.
- Het gaat om meer dan lichamelijke zorg: ook sociale ondersteuning, psychische hulp en geestelijke verzorging horen erbij.
- Het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland beschrijft wat goede palliatieve zorg inhoudt en is in 2026 geactualiseerd.
- Digitaal draait het om rust, duidelijkheid en zorgvuldige omgang met gegevens, ook voor naasten.
Wat is palliatieve zorg?
Palliatieve zorg is de zorg en hulp voor mensen die niet meer kunnen genezen. Dat schrijft de Rijksoverheid. Zij hebben lichamelijke zorg nodig, maar ook ondersteuning op sociaal gebied, psychische hulp en geestelijke verzorging. Het belangrijkste doel is ervoor zorgen dat mensen een zo goed en prettig mogelijk leven hebben.
Palliatieve zorg is dus niet alleen zorg in de laatste dagen. Het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland beschrijft dat de palliatieve fase begint vanaf de diagnose van een levensbedreigende aandoening of toenemende kwetsbaarheid. Dan verschuift de focus naar kwaliteit van leven en sterven. Op de pagina over de sector palliatieve zorg en hospices vindt u hoe ZORGEMA hiernaar kijkt.
Het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland
Het Kwaliteitskader beschrijft wat goede palliatieve zorg inhoudt en wat nodig is om dit te organiseren. Het geeft richting aan professionals die betrokken zijn bij zorg en ondersteuning in de palliatieve fase, maar schrijft niet voor hoe de zorg in elke situatie georganiseerd moet worden. Volgens Palliaweb is het in 2026 geactualiseerd.
Het kader heeft vijf hoofdstukken: kernwaarden en principes, vier dimensies (fysiek, psychisch, sociaal en zingeving of spiritueel), het zorgproces, competenties, en organisatie en kwaliteit. Voor een zorgorganisatie is vooral het zorgproces interessant, want daar zitten de momenten waarop informatie en communicatie een rol spelen.
Welke stappen kent het zorgproces?
Palliaweb noemt een zorgproces dat loopt van signaleren en markeren van de palliatieve fase tot proactieve zorgplanning, coördinatie en continuïteit, zorg in de stervensfase en aandacht voor verlies en rouw. Signaleren kan iedereen die bij de patiënt betrokken is: een zorgprofessional, de patiënt zelf of een naaste. Markeren is het vaststellen dat de palliatieve fase is gestart en blijft de verantwoordelijkheid van de hoofdbehandelaar.
Daarna volgt proactieve zorgplanning: samen met de patiënt en naasten vooruitkijken en zorg afstemmen op wat voor hen belangrijk is. Dit gesprek is zorginhoudelijk. Een website of app vervangt dat niet, maar kan er wel voor of na ondersteunend zijn, bijvoorbeeld met begrijpelijke informatie.
Wie zijn er betrokken?
Goede palliatieve zorg vraagt volgens Palliaweb om samenwerking tussen verschillende zorgprofessionals en organisaties, maar ook met professionals in het sociaal domein, vrijwilligers, patiënten en naasten. Het kwaliteitskader maakt onderscheid tussen twee rollen. De hoofdbehandelaar is verantwoordelijk voor het proactieve zorgplan en voor samen beslissen met de patiënt. De centrale zorgverlener is het vaste aanspreekpunt voor de patiënt en naasten en zorgt voor coördinatie en continuïteit van de zorg.
Op regionaal niveau zorgen netwerken palliatieve zorg voor samenwerkingsafspraken. Een hospice, thuiszorgorganisatie, huisartsenpraktijk en ziekenhuis kunnen dus allemaal onderdeel zijn van dezelfde keten. Meer over zorg in de thuissituatie leest u in thuiszorg en wijkverpleging uitgelegd.
Waar vindt palliatieve zorg plaats?
Palliatieve zorg kan op meerdere plekken worden geboden, zoals thuis, in een hospice, in een verpleeghuis of in een ziekenhuis. Welke zorg iemand krijgt en wie die betaalt, hangt af van de situatie en de regeling die van toepassing is. Een algemeen overzicht staat in het Nederlandse zorgstelsel uitgelegd. Voor de praktijk van uw organisatie is het belangrijk dat u op uw website duidelijk maakt wat u zelf biedt en hoe mensen kunnen aanmelden of contact opnemen.
Welke digitale vragen spelen in de palliatieve zorg?
De palliatieve zorg vraagt iets anders van digitale middelen dan veel andere sectoren. De gebruikers zijn vaak ernstig ziek, in een emotionele periode of zorgen voor iemand die dat is. Dat vraagt om een rustige toon, korte en duidelijke informatie en geen onnodige stappen.
- Hoe vinden naasten snel de juiste informatie over opname, bezoek en contact?
- Hoe houdt u het vaste aanspreekpunt zichtbaar en bereikbaar?
- Hoe wisselt u gegevens veilig uit tussen huisarts, thuiszorg, hospice en ziekenhuis? Zie digitale gegevensuitwisseling in de zorg.
- Hoe gaat u om met vrijwilligers die ook met gegevens of planning te maken hebben?
Over privacy en toegankelijkheid in deze sector schrijven we in palliatieve zorg, privacy en digitale zorgvuldigheid. Praktische stappen voor een eigen project staan in een website of app laten maken voor een hospice of palliatieve organisatie. Voor de bouw zelf zijn websites en webapps een logisch vertrekpunt.
Wat betekent dit voor de website van een hospice?
Een hospicewebsite wordt vaak bezocht door mensen in een zware periode. Een bezoeker wil weten: wat is dit voor plek, kan mijn naaste hier terecht, hoe verloopt een opname, wie kan ik bellen? Vermijd marketingtaal en zet het telefoonnummer zichtbaar. Een foto van de plek helpt, mits met zorg gekozen en met toestemming van wie erop staat.
Ook medewerkers en vrijwilligers zijn een doelgroep. Een plek met vacatures, uitleg over vrijwilligerswerk en contact voor stagiairs hoort erbij, maar mag de hoofdroute voor naasten niet verdringen.
Waarom is samenwerking in de keten zo belangrijk?
Palliatieve zorg is zelden het werk van één organisatie. Een patiënt kan thuis door een huisarts en wijkverpleging worden gezien, tijdelijk in een hospice verblijven en daarnaast contact hebben met een ziekenhuis. Palliaweb beschrijft dat regionale netwerken palliatieve zorg en de regionale transformatie zorgen voor samenwerkingsafspraken die verder gaan dan het eigen domein.
Voor digitale oplossingen betekent dit dat informatie vaak over organisatiegrenzen heen moet. Wie wat weet en wie wat mag zien, moet dan vooraf zijn afgesproken. Technologie kan helpen, maar lost onduidelijke afspraken niet op. Begin dus met de vraag welke informatie een collega in een andere organisatie nodig heeft, en pas daarna met hoe die wordt gedeeld.
Verlies en rouw: ook na het overlijden
Het zorgproces uit het Kwaliteitskader loopt door tot aandacht voor verlies en rouw. Dat geldt ook digitaal. Nabestaanden ontvangen soms nog berichten of herinneringen. Een organisatie die zorgvuldig omgaat met dit contact, denkt na over wanneer berichten stoppen, hoe een in-memoriam wordt bewaard en wat er met contactgegevens gebeurt. Dat zijn kleine keuzes met veel betekenis.
Tot slot
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch, juridisch of financieel advies. Raadpleeg voor uw situatie altijd een zorgverlener of deskundige. Wilt u verkennen wat digitaal mogelijk is voor uw organisatie in de palliatieve zorg? U bent welkom voor een gesprek: Plan een kennismaking.
Veelgestelde vragen
Wat is palliatieve zorg?
Volgens de Rijksoverheid is palliatieve zorg de zorg en hulp voor mensen die niet meer kunnen genezen. Het omvat lichamelijke zorg, sociale ondersteuning, psychische hulp en geestelijke verzorging. Het belangrijkste doel is dat mensen een zo goed en prettig mogelijk leven hebben.
Is palliatieve zorg alleen zorg in de laatste levensdagen?
Nee. Volgens het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland begint de palliatieve fase vanaf de diagnose van een levensbedreigende aandoening of toenemende kwetsbaarheid. Vanaf dat moment verschuift de focus van zorg naar kwaliteit van leven en sterven.
Wat is het Kwaliteitskader palliatieve zorg Nederland?
Het kwaliteitskader beschrijft wat goede palliatieve zorg inhoudt en wat nodig is om dit te organiseren. Het geeft richting aan professionals, maar schrijft niet voor hoe zorg in elke situatie moet worden georganiseerd. Volgens Palliaweb is het in 2026 geactualiseerd.
Wat is de centrale zorgverlener?
In het Kwaliteitskader is de centrale zorgverlener het vaste aanspreekpunt voor de patiënt en naasten. Deze persoon ziet erop toe dat het proactieve zorgplan tot stand komt, wordt geëvalueerd en nageleefd, en zorgt voor coördinatie en continuïteit van de zorg.

