In het kort
- Wijkverpleging is verpleging en verzorging in de eigen omgeving en valt onder het basispakket van de zorgverzekering.
- Niet-medische ondersteuning thuis, zoals huishoudelijke hulp, regelt de gemeente via de Wmo. Zware, 24-uurszorg valt onder de Wlz.
- Thuiszorg draait op samenwerking tussen cliënt, wijkverpleegkundige, huisarts, gemeente en verzekeraar. Dat levert veel digitale vragen op.
- Een goede website of app begint bij het begrijpen van deze rollen en regelingen.
Wat is thuiszorg en wat is wijkverpleging?
Wijkverpleging is zorg in de eigen omgeving, zodat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen wonen. Zo omschrijft het Zorginstituut Nederland het. De eigen omgeving kan thuis zijn, maar ook op het werk of bij de dagbesteding.
In het dagelijks taalgebruik spreken mensen vaak over thuiszorg. Dat is een ruimer begrip. Het kan gaan om verpleging en verzorging, maar ook om hulp in het huishouden of begeleiding. Welke regeling van toepassing is, hangt af van wat iemand nodig heeft. Dat bepaalt ook wie de zorg betaalt en wie de regie heeft. Op de pagina over de sector thuiszorg en wijkverpleging vindt u hoe ZORGEMA naar deze sector kijkt.
Wat valt er onder wijkverpleging?
Onder wijkverpleging valt verpleging en verzorging die iemand thuis krijgt. Het Zorginstituut noemt als voorbeelden het klaarzetten en toedienen van medicijnen, hulp bij aan- en uitkleden, hulp bij wassen en douchen, wondverzorging, stomazorg, katheteriseren en verzorging van de huid. Ook casemanagement bij dementie valt onder wijkverpleging.
De zorg wordt geleverd door een team. Dat kan bestaan uit wijkverpleegkundigen, verzorgenden, helpenden, verpleegkundig specialisten en specialistisch verpleegkundigen. Voor een digitaal platform betekent dit dat er meerdere rollen met verschillende bevoegdheden samenwerken rond één cliënt.
Hoe komt iemand aan wijkverpleging?
Iemand kan zelf contact opnemen met een zorgaanbieder. Een verwijzing van de huisarts of medisch specialist is niet nodig, zo staat op Rijksoverheid.nl. Soms is wel toestemming van de zorgverzekeraar nodig, bijvoorbeeld als de verzekeraar geen overeenkomst heeft met de gekozen aanbieder of als de zorg met een persoonsgebonden budget wordt ingekocht.
De wijkverpleegkundige bekijkt samen met de cliënt en eventueel de arts welke zorg nodig is. Daarna helpt de wijkverpleegkundige de zorg te regelen, samen met familie, vrienden en andere professionals. Voor een aanbieder is de eerste aanvraag dus een belangrijk contactmoment: het is vaak het eerste wat een cliënt of mantelzorger digitaal ziet.
Wie betaalt wat: Zvw, Wmo en Wlz
De Rijksoverheid, gemeenten, zorgverzekeraars en zorgkantoren zijn samen verantwoordelijk voor langdurige zorg aan huis. De verdeling is als volgt.
- Zorgverzekeraar (Zvw): vergoedt verpleging en verzorging thuis. Een wijkverpleegkundige bepaalt wat nodig is en wie de zorg uitvoert. Voor wijkverpleging geldt volgens Rijksoverheid.nl geen eigen risico.
- Gemeente (Wmo): regelt niet-medische ondersteuning, zoals dagbesteding of huishoudelijke hulp, en ondersteuning van mantelzorgers.
- Zorgkantoor (Wlz): wie de hele dag toezicht of zorg in de buurt nodig heeft, heeft recht op Wlz-zorg met een indicatie. Thuis blijven wonen met een Wlz-indicatie kan als dat verantwoord en doelmatig is.
Voor een zorgorganisatie is het belangrijk dat de website dit helder uitlegt, zonder dat bezoekers zelf de wetten hoeven te kennen. Zie ook ons overzicht het Nederlandse zorgstelsel uitgelegd.
Welke digitale vragen ontstaan er in de thuiszorg?
Thuiszorg is werk op afstand van een kantoor. Zorgverleners staan bij mensen thuis, vaak met een telefoon of tablet in de hand. Dat levert specifieke vragen op.
- Hoe vindt een cliënt of mantelzorger snel de juiste informatie en aanmelding?
- Hoe zien zorgverleners onderweg hun rooster en de afspraken van de cliënt?
- Hoe wordt gegevensuitwisseling met huisarts, gemeente en verzekeraar veilig geregeld? Meer daarover leest u in digitale gegevensuitwisseling in de zorg.
- Hoe communiceert de organisatie met cliënten die minder digitaal vaardig zijn?
Over privacy en beveiliging schrijven we apart in thuiszorg, privacy en informatiebeveiliging. Over de praktische kant van een digitaal project leest u in een website, portaal of app laten maken voor thuiszorg.
Wat betekent dit voor uw website of app?
Een thuiszorgwebsite heeft meerdere doelgroepen: de cliënt zelf, de mantelzorger, de verwijzer en de toekomstige collega. Ze zoeken allemaal iets anders. Een duidelijke opbouw, begrijpelijke taal en een eenvoudige aanmeldroute zijn daarom belangrijker dan veel functies.
Denk ook aan de rol van de zorgverlener. Een app voor medewerkers heeft andere eisen dan een website voor cliënten. Bij websites en webapps en mobiele apps gaat het dus om dezelfde zorg, maar met een andere gebruiker.
Wie werken er rond een cliënt in de thuiszorg?
Rond één cliënt werken vaak meer mensen dan men denkt. Rijksoverheid.nl noemt onder meer de wijkverpleegkundige, de huisarts, een medisch specialist, de maatschappelijk werker en de transferverpleegkundige, die na een ziekenhuisontslag zorgt dat iemand de juiste zorg krijgt. Daarnaast spelen familie, vrienden en mantelzorgers een grote rol. De wijkverpleegkundige maakt bovendien afspraken met de gemeente over zorg, welzijn en wonen.
Voor digitale oplossingen is dit een belangrijk gegeven. Elke betrokkene heeft een eigen doel, eigen kennis en eigen rechten om iets te zien. Een planner heeft andere informatie nodig dan een verzorgende, en een mantelzorger wil vooral weten wanneer er iemand komt en wie. Een goed ontwerp begint daarom met het in kaart brengen van deze rollen, voordat er een scherm wordt getekend.
Wat verandert er voor cliënten en mantelzorgers?
Wie thuiszorg nodig heeft, moet vaak veel regelen. Rijksoverheid.nl wijst daarom op een persoonlijk overzicht met vragen over wat iemand moet doen en waar iemand mogelijk recht op heeft. Dat laat zien hoe ingewikkeld het stelsel voor een cliënt kan zijn: verzekeraar, gemeente en zorgkantoor hebben elk een eigen rol.
Een zorgorganisatie kan daar veel aan verhelpen met een website die in gewone taal uitlegt wat de organisatie doet, voor wie, en hoe de aanvraag verloopt. Denk aan een korte uitleg per situatie, een duidelijke contactroute en eerlijke informatie over wat de organisatie zelf kan regelen en wat niet. Bezoekers komen vaak op een moeilijk moment. Rust, duidelijkheid en een telefoonnummer naast een formulier doen er dan toe.
Waarom is samenwerking zo belangrijk?
Thuiszorg is zelden een eiland. Een cliënt kan tegelijk wijkverpleging van de zorgverzekeraar, ondersteuning van de gemeente en zorg van een huisarts hebben. Wie zorg uit de Wlz heeft, krijgt bijna alle zorg daaruit, maar voor sommige voorzieningen blijft de gemeente verantwoordelijk, zo staat op Rijksoverheid.nl.
Daardoor moeten partijen afspraken maken over wie wat doet en wie wat mag zien. Digitale hulpmiddelen kunnen dat ondersteunen, maar alleen als de afspraken eerst duidelijk zijn. Software lost geen onduidelijke verantwoordelijkheid op, ze maakt de afspraken wel zichtbaar. Zie ook ons artikel over integrale samenwerking in de zorg voor een voorbeeld van hoe samenwerking in een andere keten werkt.
Tot slot
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch, juridisch of financieel advies. Wetten en vergoedingen kunnen veranderen, controleer daarom altijd de actuele regels bij de genoemde bronnen. Wilt u verkennen wat digitaal mogelijk is voor uw thuiszorgorganisatie? U bent welkom voor een gesprek: Plan een kennismaking.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen thuiszorg en wijkverpleging?
Thuiszorg is een ruim begrip voor hulp thuis, van verzorging tot huishoudelijke hulp. Wijkverpleging is het deel dat verpleging en verzorging in de eigen omgeving omvat en dat vanuit de zorgverzekering wordt vergoed. Niet-medische hulp valt onder de gemeente.
Heb ik een verwijzing van de huisarts nodig voor wijkverpleging?
Nee. Volgens Rijksoverheid.nl kunt u zelf contact opnemen met een zorgaanbieder. Soms is wel toestemming van de zorgverzekeraar nodig, bijvoorbeeld als de aanbieder geen contract heeft met uw verzekeraar of bij een persoonsgebonden budget.
Geldt er een eigen risico voor wijkverpleging?
Nee. Rijksoverheid.nl vermeldt dat verpleging en verzorging thuis onderdeel is van het basispakket en dat hiervoor geen eigen risico geldt. Controleer bij uw verzekeraar de actuele voorwaarden voor uw polis.
Wie regelt huishoudelijke hulp en dagbesteding?
Dat is een taak van de gemeente via de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Het gaat om niet-medische ondersteuning, zoals dagbesteding en huishoudelijke hulp. Ook de ondersteuning van mantelzorgers hoort daarbij.

