In het kort
- De ggz is in lagen georganiseerd: de huisarts, de basis-ggz voor lichte tot matige klachten en de gespecialiseerde ggz voor zware of ingewikkelde aandoeningen.
- Online zelfhulp en e-health zijn een vast onderdeel van het aanbod.
- Wie hulp zoekt, doet dat vaak met schroom. Een website moet laagdrempelig en vertrouwelijk zijn.
- Digitaal draait het om heldere routes, veilige communicatie en zorgvuldige omgang met zeer gevoelige gegevens.
Hoe groot is het onderwerp?
Volgens de Rijksoverheid krijgen ruim 4 op de 10 Nederlanders in hun leven te maken met psychische problemen. De overheid wil dat mensen met psychische problemen passende hulp krijgen via de huisarts, de basis-ggz of de gespecialiseerde ggz. Dat maakt de ggz tot een sector waar veel mensen vroeg of laat mee in aanraking komen, direct of via iemand in hun omgeving.
Voor een website of app in deze sector betekent dat: uw bezoekers zijn zeer divers. Ze zijn jong en oud, soms in crisis, soms op zoek naar informatie, soms een verwijzer of een naaste. Op de pagina over de sector ggz vindt u hoe ZORGEMA naar deze groepen kijkt.
Hoe is de ggz opgebouwd?
De Nederlandse GGZ, de brancheorganisatie, beschrijft dat de zwaarte van de zorg bepaalt waar iemand zorg ontvangt. Er zijn drie niveaus.
- Basis-ggz: in de eerste lijn verlenen onder meer de huisarts, het maatschappelijk werk en eerstelijnspsychologen basis-ggz. Deze zorg is generalistisch, snel en gemakkelijk toegankelijk.
- Gespecialiseerde ggz: is meer specialistische behandeling nodig, dan verwijst de huisarts of een medisch specialist door naar de tweede lijn. Ggz-instellingen bieden die zorg.
- Hoogspecialistische zorg: bestemd voor mensen met complexe, ernstige of zeldzame psychische aandoeningen voor wie eerdere behandeling onvoldoende resultaat gaf of naar verwachting zal geven.
Welke zorg bij iemand past, hangt dus af van de aard en zwaarte van de klachten en niet van de organisatie waar iemand zich meldt.
Wat doet de huisarts?
De Rijksoverheid schrijft dat u met psychische problemen online hulp kunt zoeken, en dat u ook terecht kunt bij uw huisarts of bedrijfsarts. De huisarts behandelt lichte psychische klachten zelf, in samenwerking met een praktijkondersteuner ggz. Hij kan ook behandelingen via internet aanbieden. Kan de huisarts onvoldoende helpen, dan volgt een verwijzing naar basis-ggz of gespecialiseerde ggz. Ook de bedrijfsarts of jeugdarts kan doorverwijzen.
Lichte tot matige problemen vallen onder de basis-ggz, zoals gesprekken met een psycholoog, psychotherapeut of psychiater, e-health of een combinatie. De gespecialiseerde ggz is bedoeld voor zware, ingewikkelde psychische aandoeningen. Voor een organisatie betekent dit dat verwijzers een belangrijke doelgroep zijn: zij moeten snel zien wat u biedt en hoe een verwijzing verloopt.
Wat is e-mental health?
E-mental health is hulp bij psychische klachten via internet. De Rijksoverheid wijst op zelfhulp via internet bij lichte klachten, zoals relatieproblemen, neerslachtigheid, onzekerheid of problemen met werk of studie. Veel mensen vinden het lastig om over psychische problemen te praten, daarom kan men ook anoniem deelnemen aan online zelfhulp. Zelfhulptesten zijn vaak zonder verwijzing van de huisarts te gebruiken, meestal gratis en anoniem.
Voor een ggz-organisatie is dit een belangrijk digitaal terrein: online behandeling, zelfhulpmodules en blended zorg. Daar horen eisen bij aan privacy, beveiliging en toegankelijkheid, zie ggz, privacy en vertrouwelijke communicatie.
Welke digitale vragen komen in de ggz voor?
- Hoe maakt u het zo laagdrempelig mogelijk om contact te zoeken, ook voor mensen die schroom voelen?
- Hoe laat u verwijzers snel zien wat u biedt en hoe ze aanmelden?
- Hoe organiseert u online behandeling of zelfhulp veilig en prettig?
- Hoe gaat u om met vertrouwelijke berichten tussen cliënt en behandelaar?
- Hoe wisselt u gegevens uit met huisarts of andere zorgverleners? Zie digitale gegevensuitwisseling in de zorg.
Wat betekent dit voor uw website?
Een ggz-website moet in de eerste plaats rust uitstralen. Mensen komen vaak met veel onzekerheid. Duidelijke uitleg over wie u bent, wat u biedt, hoe de route eruitziet en wat het kost of vergoed wordt, neemt veel zorgen weg. Een zichtbare plek voor acute hulp of crisisnummers hoort daarbij, met een duidelijke verwijzing wie bij nood te bellen is.
Voor verwijzers is een aparte, snelle route nuttig. Houd formulieren kort en vraag niet meer gegevens dan nodig. De algemene achtergrond van het stelsel staat in het Nederlandse zorgstelsel uitgelegd. Wilt u praktisch aan de slag, lees dan een website, portaal of app laten maken voor de ggz. Voor de bouw van een site of portaal zijn websites en webapps het uitgangspunt.
Wat betekent dit voor de organisatie zelf?
Een ggz-organisatie heeft meestal te maken met meerdere partijen tegelijk: huisartsen die verwijzen, zorgverzekeraars of gemeenten die financieren en andere zorgverleners die meebehandelen. Elke koppeling vraagt afspraken. Een duidelijk overzicht van wie met wie gegevens uitwisselt en waarom, is een goed begin voor elk digitaal project.
Waar is de hulplijn en wat is de rol van het meldpunt?
De Rijksoverheid verwijst naar MIND Hulplijn, waar mensen direct contact kunnen leggen met een hulpverlener via telefoon of internet, en naar het Meldpunt Zorgwekkend Gedrag voor wie zich zorgen maakt om iemand die verward gedrag vertoont. Een ggz-organisatie hoeft deze diensten niet na te maken, maar kan er wel naar verwijzen. Op een website voorkomt een duidelijke verwijzing dat iemand in nood zoekt naar de juiste plek.
Hoe wordt een bezoeker geholpen die niet weet waar te beginnen?
Veel bezoekers weten niet of ze bij basis-ggz of gespecialiseerde ggz moeten zijn. De Rijksoverheid beschrijft dat de aard en zwaarte van de problemen bepalen naar wie de arts verwijst. Een website kan daarbij helpen met een korte uitleg in gewone taal: waarvoor kunt u bij ons terecht, en wanneer is de huisarts de eerste stap? Dat voorkomt onnodige aanmeldingen en helpt mensen sneller bij de juiste hulp. Het is geen diagnose, het is een wegwijzer.
Tot slot
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch, juridisch of financieel advies. Heeft u zelf psychische klachten, neem dan contact op met uw huisarts. Wilt u verkennen wat digitaal mogelijk is voor uw ggz-organisatie? U bent welkom voor een gesprek: Plan een kennismaking.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen basis-ggz en gespecialiseerde ggz?
Lichte tot matige psychische problemen vallen onder de basis-ggz, die generalistisch, snel en gemakkelijk toegankelijk is. De gespecialiseerde ggz is bedoeld voor zware, ingewikkelde psychische aandoeningen en vraagt meestal een verwijzing van de huisarts of een medisch specialist.
Waar kan ik terecht bij psychische klachten?
Volgens de Rijksoverheid kunt u online hulp zoeken of terecht bij uw huisarts of bedrijfsarts. De huisarts behandelt lichte klachten zelf, samen met een praktijkondersteuner ggz, of verwijst u naar de basis-ggz of gespecialiseerde ggz.
Wat is e-mental health?
E-mental health is hulp bij psychische klachten via internet, zoals online zelfhulp, zelfhulptesten en behandelingen via internet. Bij lichte klachten kan het volgens de Rijksoverheid helpen, en deelname kan vaak anoniem. Het kan ook worden gecombineerd met gesprekken.
Waarom zijn verwijzers een belangrijke doelgroep voor een ggz-website?
Omdat de huisarts of een medisch specialist vaak de verwijzing naar gespecialiseerde ggz doet. Verwijzers willen snel zien wat een organisatie biedt, voor welke klachten en hoe zij kunnen aanmelden. Een heldere, korte route helpt hen en de cliënt.

