In het kort

  • De jeugdgezondheidszorg (JGZ) is er voor alle kinderen, jongeren en hun (aanstaande) ouders of opvoeders.
  • Ze volgt de ontwikkeling van het kind vanaf de zwangerschap tot 18 jaar en geeft vaccinaties volgens het Rijksvaccinatieprogramma.
  • De JGZ is iets anders dan jeugdhulp of jeugdzorg: u hoeft geen probleem of hulpvraag te hebben.
  • Voor digitale hulpmiddelen betekent dit een breed publiek, veel contactmomenten en gevoelige gegevens over kinderen.

Wat is de jeugdgezondheidszorg?

Het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (NCJ) beschrijft de JGZ als zorg voor alle kinderen, jongeren en hun (aanstaande) ouders of opvoeders. U kunt er terecht voor gratis advies, voorlichting en ondersteuning bij gezond opgroeien en opvoeden. De JGZ geeft ook vaccinaties en volgt de ontwikkeling van -9 maanden, dus al tijdens de zwangerschap, tot de leeftijd van 18 jaar.

Bij ouders is de JGZ soms bekender als het consultatiebureau of de schoolarts. Het gaat om vragen over de lichamelijke, cognitieve en psychosociale ontwikkeling van een kind, maar ook om opvoedonzekerheid bij ouders.

Wat is het verschil met jeugdhulp en jeugdzorg?

Volgens het NCJ wordt de JGZ aan alle ouders en kinderen aangeboden en hoeft u daarvoor geen probleem of hulpvraag te hebben. Ouders en kinderen worden uitgenodigd om vragen over opvoeding en opgroeien te bespreken en om het ontstaan of verergeren van problemen te voorkomen. Dat heet preventie. Ouders kunnen ook zelf contact opnemen.

Jeugdzorg is volgens het NCJ de verzamelnaam voor jeugdhulp, jeugdbescherming en jeugdreclassering. Jeugdhulp wordt ingezet wanneer ouders of kinderen hulp nodig hebben, bijvoorbeeld bij psychische problemen, een verstandelijke beperking of opvoedproblemen. Iemand moet die hulp dan vragen, of een verwijzer vraagt die aan.

Wie werken er in de JGZ?

Het NCJ noemt dat in de JGZ medisch opgeleide professionals werken, zoals jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen. Zij kennen vaak de wijken, scholen en gezinnen. De JGZ wordt volgens het NCJ aangeboden door verschillende organisaties, zoals thuiszorgorganisaties en GGD'en.

De plek waar u de JGZ vindt, kent verschillende namen. Het NCJ noemt onder meer centra voor jeugd en gezin, ouder- en kindcentra, het consultatiebureau in het gezondheidscentrum en een GGD- of thuiszorggebouw. Veel scholen hebben een eigen JGZ-team.

Wat doet de JGZ rond vaccinaties?

De JGZ geeft de vaccinaties van het Rijksvaccinatieprogramma. Op de website van dat programma staan de vaccinaties per levensfase: voor zwangeren (onder meer kinkhoest en griep), voor baby's en dreumesen van 0 tot 2 jaar en voor kinderen en tieners van 2 tot 18 jaar. Ook staat er dat ouders en kinderen via Mijn RIVM hun eigen vaccinaties kunnen bekijken. Voor wie de informatie in een andere taal wil lezen, noemt de site de uitleg van Steffie in meerdere talen.

Voor aanbieders is het nuttig om te beseffen dat veel gezinnen hun eerste digitale contact over de JGZ hebben via zulke officiële websites. Uw eigen informatie moet daarmee goed aansluiten en niet tegenspreken.

Met wie werkt de JGZ samen?

De JGZ werkt volgens het NCJ samen met partners waar kinderen veel tijd doorbrengen, zoals scholen en kinderopvang, en met wijkteams voor afstemming met de jeugdhulp. Voor de zorg rond de geboorte betekent dit dat er in de eerste weken veel overdracht is, bijvoorbeeld van de kraamzorg of de verloskundige naar de JGZ. Hoe die keten georganiseerd is, leest u in Geboortezorg in Nederland en in integrale geboortezorg en samenwerking.

Waarom is de JGZ zo breed toegankelijk?

Omdat de JGZ aan alle gezinnen wordt aangeboden, werkt ze preventief. Het NCJ beschrijft dat de JGZ zo vroeg mogelijk risico's signaleert, korte ondersteuning biedt en doorverwijst. Een jeugdverpleegkundige ziet een kind meerdere keren in de eerste levensjaren en kan zo veranderingen opmerken. Als er zorgen zijn, kan de JGZ doorverwijzen naar jeugdhulp of een huisarts.

Dit uitgangspunt heeft gevolgen voor digitale hulpmiddelen. Wie voor iedereen wil werken, moet rekening houden met grote verschillen: in taal, in digitale vaardigheid en in de behoefte aan contact. Een digitale route naast de telefoon en het gesprek op locatie is dan een aanvulling, geen vervanging.

Wat is de rol van ouders en jongeren zelf?

Het NCJ noemt dat de JGZ er is voor kinderen, jongeren én hun ouders of opvoeders. Jongeren hebben soms eigen vragen, bijvoorbeeld over gezondheid of school. Ook zij zijn een doelgroep van informatie. Voor een website betekent dit dat u overweegt of uw teksten ook voor jongeren zijn bedoeld en of die aansluiten bij hun manier van zoeken. Het NCJ heeft daarvoor aparte pagina's voor ouders en voor kinderen en jongeren, wat laat zien dat een indeling per doelgroep gebruikelijk is.

Waar komt u de JGZ tegen in de geboortezorg?

De JGZ sluit aan op de zorg rond de zwangerschap en geboorte. Het NCJ meldt dat de JGZ al tijdens de zwangerschap kan beginnen. Na de bevalling is er vaak een overdracht van kraamzorg of verloskundige naar de JGZ. Dat vraagt om goede afstemming: ouders willen niet steeds hetzelfde vertellen. Meer daarover leest u in Geboortezorg in Nederland.

Wat betekent dit voor digitale hulpmiddelen?

De JGZ heeft veel gebruikers en veel contactmomenten. Dat stelt eisen aan een website of portaal:

  • Begrijpelijkheid: ouders hebben verschillende achtergronden en niveaus van taalvaardigheid. Eenvoudige taal helpt.
  • Overzicht: ouders willen weten wanneer en waar een afspraak is, wat er gebeurt en wat zij moeten meenemen.
  • Veilig contact: er gaat om gegevens van kinderen en gezinnen. Zie privacy en veiligheid in de jeugdgezondheidszorg.
  • Bereikbaarheid: niet iedereen heeft een computer. Een site die goed werkt op een telefoon is vaak het uitgangspunt.

Ook voor professionals zijn er digitale vragen, zoals een overzicht van afspraken, uitnodigingen en een veilige manier om informatie uit te wisselen. Daarover meer in een digitaal platform laten maken voor de jeugdgezondheidszorg.

Hoe kijkt ZORGEMA naar deze sector?

ZORGEMA adviseert, ontwerpt, bouwt en beheert websites, webapps, mobiele apps, backends en koppelingen voor zorgorganisaties. Een goed beginpunt is vaak advies en strategie, zodat duidelijk wordt welk probleem u wilt oplossen. Meer over deze sector leest u op de pagina jeugdgezondheidszorg.

Tot slot

Dit artikel is algemene informatie en geen medisch, juridisch of financieel advies. Voor vragen over uw kind kunt u terecht bij de JGZ in uw regio of bij uw huisarts. Wilt u als organisatie bespreken wat digitaal bij u past? Plan een kennismaking.

Veelgestelde vragen

Voor wie is de jeugdgezondheidszorg?

Volgens het NCJ is de JGZ er voor alle kinderen, jongeren en hun (aanstaande) ouders of opvoeders met vragen over opgroeien en opvoeden. U hoeft geen probleem te hebben. De JGZ volgt de ontwikkeling van -9 maanden, dus tijdens de zwangerschap, tot 18 jaar.

Wat is het verschil tussen JGZ en jeugdhulp?

De JGZ wordt aan alle ouders en kinderen aangeboden, zonder dat u een hulpvraag hoeft te hebben. Jeugdhulp wordt ingezet als ouders of kinderen hulp nodig hebben, bijvoorbeeld bij psychische problemen of opvoedproblemen, en moet worden gevraagd door de betrokkene of een verwijzer.

Wie voert de JGZ uit?

Het NCJ meldt dat de JGZ wordt aangeboden door verschillende organisaties, zoals thuiszorgorganisaties en GGD'en. Er werken medisch opgeleide professionals zoals jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen. De locatie heet bijvoorbeeld centrum voor jeugd en gezin, consultatiebureau of GGD-gebouw.

Geeft de JGZ ook vaccinaties?

Ja. Het NCJ meldt dat de JGZ vaccinaties geeft volgens het Rijksvaccinatieprogramma. Op rijksvaccinatieprogramma.nl staan de vaccinaties voor zwangeren, baby's en dreumesen van 0 tot 2 jaar en kinderen en tieners van 2 tot 18 jaar.

Bronnen

Redactie ZORGEMA

Redactie. Algemene informatie met bronnen. Geen medisch, juridisch of verzekeringsadvies.