In het kort

  • Gegevens over gezondheid zijn bijzondere persoonsgegevens en extra beschermd door de AVG. Dat geldt ook voor gegevens van kinderen.
  • De JGZ bereikt bijna elk gezin. Daardoor gaat het vaak om grote hoeveelheden gegevens.
  • De AP noemt onder meer een DPIA en een functionaris gegevensbescherming als verplichtingen in bepaalde situaties.
  • Wat voor uw organisatie geldt, hangt af van uw rol en situatie. Laat dat vaststellen door een deskundige.

Waarom is privacy in de JGZ extra belangrijk?

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) schrijft dat gegevens over iemands gezondheid bijzondere persoonsgegevens zijn omdat ze heel privacygevoelig zijn. In de JGZ gaat het om gegevens over groei, ontwikkeling, vaccinaties en soms over de thuissituatie. Het NCJ beschrijft dat de JGZ er is voor alle kinderen en jongeren. Dat maakt de groep groot en de gegevens breed.

Er komt nog iets bij: kinderen kunnen zelf niet altijd overzien wat er met hun gegevens gebeurt. Ouders handelen namens hen, en naarmate kinderen ouder worden, spelen ook hun eigen belangen een rol. Hoe u daarmee omgaat, is een juridische vraag die bij uw FG of jurist hoort.

Welke verplichtingen noemt de AP?

De AP schrijft dat in de AVG en in zorgwetgeving duidelijk staat aan welke extra regels zorgaanbieders moeten voldoen bij het verwerken van gezondheidsgegevens. Voorbeelden zijn regels over beveiliging en over het delen van gegevens binnen de zorg of met derden. Als verplichtingen noemt de AP onder meer:

  • Een data protection impact assessment (DPIA) bij grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens.
  • Het aanstellen van een functionaris gegevensbescherming (FG).

Voor een JGZ-organisatie, die veel gezinnen bedient, is de kans groot dat dit relevant is. Toch blijft het afhankelijk van uw eigen situatie.

Wat betekent dit voor uw website?

Een JGZ-website heeft meestal twee kanten: algemene informatie voor iedereen en persoonlijke functies voor ouders, zoals afspraken wijzigen of een vraag stellen. Bij de eerste kant spelen vooral toegankelijkheid en tracking een rol: welke analysetools gebruikt u en wat verzamelen die? Bij de tweede kant gaat het om inloggen, beveiliging en de gegevens die u verwerkt.

Let op bij contactformulieren en chatfuncties. Als ouders daarin vrij kunnen typen, kunnen zij gezondheidsgegevens over hun kind delen. Dan moet het kanaal daarvoor geschikt zijn, of moet u duidelijk uitleggen wat ouders er niet in moeten zetten.

Hoe communiceert u veilig met ouders?

Uitnodigingen en herinneringen zijn een kernonderdeel van de JGZ. Denk na over:

  • Inhoud van berichten: zet in e-mails en sms'jes zo weinig mogelijk gevoelige informatie. Verwijs liever naar een beveiligde omgeving.
  • Juiste adressering: ouders kunnen gescheiden zijn of verhuisd. Controleer of u het juiste adres of nummer gebruikt.
  • Inlog: ouders moeten veilig kunnen inloggen, zonder dat het te ingewikkeld wordt voor mensen die weinig digitale ervaring hebben.
  • Meerdere kinderen en meerdere ouders: een portaal moet duidelijk laten zien om welk kind het gaat en wie toegang heeft.

Hoe zit het met beveiliging?

Beveiliging van gezondheidsgegevens hoort bij de extra regels die de AP noemt voor zorgaanbieders. Dat vraagt om passende beveiligingsmaatregelen. Een ontwikkelpartner kunt u vragen hoe hij omgaat met toegangsbeheer, logging, versleuteling en het testen van de beveiliging. De AP heeft daarnaast een praktijkgids over gezondheidsgegevens in de cloud uitgebracht voor wie gegevens bij een clouddienst onderbrengt.

Wat vraagt dit van uw interne organisatie?

Privacy is niet alleen techniek. Medewerkers moeten weten welke gegevens zij mogen zien en delen, en hoe zij met ouders omgaan als die vragen stellen over gegevens. Zorg voor duidelijke afspraken, training en een plek waar vragen en incidenten gemeld kunnen worden. Bij een datalek geldt dat u bepaalde stappen moet zetten. Vraag uw FG welke dat zijn voor uw organisatie.

Leg ook vast welke externe partijen toegang hebben tot gegevens, zoals hostingbedrijven en leveranciers van planningssoftware. Maak daarover schriftelijke afspraken en laat die beoordelen door iemand met juridische kennis.

Hoe zit het met gegevensuitwisseling?

De JGZ werkt samen met de kraamzorg, verloskundigen, huisartsen, scholen en jeugdhulp. Gegevens delen mag alleen onder voorwaarden. De AP noemt regels over het delen van gegevens binnen de zorg en met derden. In de praktijk vraagt dit om duidelijke afspraken: wie ontvangt welke gegevens, waarvoor en op welke manier? Een goede achtergrond vindt u in digitale gegevensuitwisseling in de zorg.

Hoe gaat u om met vragen van ouders over hun gegevens?

Ouders mogen vragen welke gegevens u over hun kind heeft en waarvoor u ze gebruikt. Zorg dat uw organisatie zulke vragen snel kan beantwoorden en dat een medewerker weet wie ze moet doorsturen. Een duidelijke privacyverklaring op uw website, in gewone taal en zonder juridisch jargon, helpt ouders te begrijpen wat er gebeurt. Laat de tekst nakijken door uw FG.

En de vaccinatiegegevens?

Op de website van het Rijksvaccinatieprogramma staat dat ouders en kinderen hun eigen vaccinaties kunnen bekijken via Mijn RIVM. Dat laat zien dat er een landelijke omgeving bestaat waar ouders terechtkunnen voor een overzicht. Voor uw eigen portaal betekent dit dat u goed moet nadenken over wat u zelf toont en wat u beter kunt laten via de officiële bron. Laat u hierover adviseren door uw FG.

Wat betekent toegankelijkheid?

Ouders hebben verschillende achtergronden en vaardigheden. Een toegankelijke site met duidelijke taal, goede contrasten en bruikbaarheid met toetsenbord en schermlezer helpt iedereen. De internationale richtlijnen heten WCAG. Of u formeel aan een niveau moet voldoen, hangt af van uw situatie. Ook meertaligheid kan een rol spelen: het Rijksvaccinatieprogramma verwijst bijvoorbeeld naar uitleg in meerdere talen.

Waar begint u?

Breng in kaart welke gegevens u verzamelt, waar ze staan en wie ze ziet. Controleer daarna uw uitnodigingen, formulieren en analysetools. Lees ook wat de JGZ is en hoe ze werkt en hoe u een digitaal platform laat maken. Voor een veilige basis kunt u kijken naar websites en webapps. Meer over de sector vindt u op de pagina jeugdgezondheidszorg.

Tot slot

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch, medisch of financieel advies. Voor uw eigen situatie raadpleegt u een privacy-deskundige of uw functionaris gegevensbescherming. Wilt u bespreken hoe uw website of portaal veilig en toegankelijk kan worden ingericht? Plan een kennismaking.

Veelgestelde vragen

Zijn gezondheidsgegevens van kinderen bijzondere persoonsgegevens?

Ja. De Autoriteit Persoonsgegevens noemt gegevens over iemands gezondheid bijzondere persoonsgegevens, die extra beschermd zijn door de AVG. Dat geldt ook voor gegevens van kinderen. Hoe u met de rol van ouders en kinderen omgaat, bespreekt u met uw FG of jurist.

Moet een JGZ-organisatie een DPIA uitvoeren?

De AP noemt een DPIA als verplichting bij grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens. Een JGZ-organisatie die veel gezinnen bedient, kan daaronder vallen, maar het hangt af van uw eigen situatie. Laat het beoordelen door een privacy-deskundige of functionaris gegevensbescherming.

Mag ik gevoelige informatie in een e-mail of sms zetten?

Beperk gevoelige informatie in e-mails en sms'jes zoveel mogelijk en verwijs liever naar een beveiligde omgeving. Controleer ook of het juiste adres of nummer wordt gebruikt. Wat precies is toegestaan, hangt af van uw situatie en van het advies van uw FG.

Waar kunnen ouders hun vaccinaties zien?

Het Rijksvaccinatieprogramma meldt dat u via Mijn RIVM kunt bekijken welke vaccinaties u of uw kind heeft gehad. Overweeg bij een eigen portaal of u dit zelf wilt tonen of liever naar de officiële bron verwijst, en laat u daarover adviseren.

Bronnen

Redactie ZORGEMA

Redactie. Algemene informatie met bronnen. Geen medisch, juridisch of verzekeringsadvies.