In het kort

  • Begin met een concreet probleem van patiënten of medewerkers, niet met een gewenste techniek.
  • Een ziekenhuis heeft een bestaand systeemlandschap: breng dat vooraf in kaart.
  • Betrek privacy, beveiliging en toegankelijkheid vanaf het eerste ontwerp.
  • Werk in kleine stappen en plan beheer en doorontwikkeling vooraf.

Welk probleem wilt u oplossen?

Een goede digitale oplossing begint met een helder probleem. In ziekenhuizen liggen die vaak bij de informatie en de afspraakstroom: patiënten bellen met vragen die op een website kunnen staan, afspraken worden handmatig verplaatst of voorbereiding wordt niet goed begrepen.

Schrijf het probleem op in één of twee zinnen en toets het met mensen die er dagelijks mee werken, zoals poli-assistenten, planners en verpleegkundigen. Een probleem dat ze herkennen, is de moeite waard om op te lossen. Een probleem dat alleen op papier bestaat, meestal niet.

Welke oplossingen zijn mogelijk?

Voor ziekenhuizen komen een paar soorten oplossingen vaak voor. Ze lopen sterk uiteen in omvang en gevoeligheid van gegevens.

  • Informatiewebsite: heldere uitleg per afdeling, behandeling en bezoek. Weinig risico en veel nut.
  • Aanmelding en afspraken: online plannen, wijzigen en voorbereiden.
  • Patiëntportaal: afgeschermd, met persoonlijke gegevens. De meest gevoelige variant.
  • Mobiele app: voor patiënten of medewerkers, als een website te beperkt is. Zie mobiele apps.
  • Koppelingen: gegevens die tussen systemen bewegen. Zie backend en integraties.

Een groot platform is niet altijd nodig. Soms lost een betere website of een kleine koppeling het probleem sneller op.

Hoe bereidt u zich voor?

Een goede voorbereiding bespaart tijd. Inventariseer eerst welke systemen er zijn, wie ze beheert en welke koppelingen nu bestaan. Een ziekenhuis heeft meestal een gegroeid landschap met veel leveranciers. Weet wat er al is voordat u iets nieuws bedenkt.

Betrek daarnaast de juiste mensen: de eigenaar van het probleem, een vertegenwoordiger van ict en informatiebeveiliging, de functionaris gegevensbescherming en iemand van communicatie. De achtergrond over wat de regels vragen, leest u in privacy en veiligheid voor ziekenhuizen.

Waar let u op bij een ontwikkelpartner?

Kijk naar manier van werken, niet alleen naar techniek of portfolio. Stel in elk geval deze vragen:

  • Hoe gaat de partij om met persoonsgegevens en wat staat er in de verwerkersovereenkomst?
  • Hoe is toegang geregeld: rollen, rechten, inloggen en logging?
  • Welke ervaring heeft de partij met koppelen aan bestaande systemen?
  • Hoe wordt toegankelijkheid gewaarborgd?
  • Wat gebeurt er na oplevering: beheer, monitoring en wie lost storingen op?
  • Wie is eigenaar van code, ontwerp en gegevens?

Wees voorzichtig met beloftes over vaste termijnen of resultaten zonder dat iemand uw situatie heeft onderzocht. Een goede partner vraagt eerst door.

Hoe verloopt een traject?

Een traject verloopt meestal in fasen: verkenning, ontwerp, bouw, test, livegang en beheer. Bij ZORGEMA adviseren, ontwerpen, bouwen en beheren wij websites, webapps, mobiele apps, backends en koppelingen voor zorgorganisaties. Onze werkwijze beschrijft hoe dat verloopt. Voor de eerste verkenning zijn advies en strategie een goed vertrekpunt.

Werk met korte lijnen en laat gebruikers regelmatig meekijken naar werkende onderdelen. Zo merkt u vroeg wat niet aansluit, in plaats van pas bij oplevering.

Welke valkuilen komen vaak voor?

Enkele valkuilen zijn goed te voorkomen als u ze kent:

  • Alles in één keer: een groot portaal bouwen terwijl een duidelijke website of één koppeling het probleem oplost.
  • Te weinig betrokkenheid van gebruikers: het systeem past dan niet bij het dagelijkse werk.
  • Beveiliging als laatste stap: achteraf toevoegen is duurder en minder betrouwbaar.
  • Onduidelijk eigenaarschap: zonder eigenaar veroudert een oplossing snel.
  • Geen beheerplan: software moet worden bijgewerkt en gemonitord.
  • Testen met echte patiëntgegevens: gebruik verzonnen gegevens in testomgevingen.

Wat zegt de omgeving over doorontwikkeling?

De zorg verandert en dat geldt ook voor bekostiging en regels. De NZa schrijft bijvoorbeeld dat vanaf 2027 budgetbekostiging voor de spoedeisende hulp in ziekenhuizen wordt ingevoerd. UMCNL benoemt data en AI als speerpunt voor de umc's, en wie meer wil weten over AI vindt uitleg in AI in de zorg: kansen en kaders. Zulke ontwikkelingen laten zien dat een digitale oplossing nooit af is. Plan daarom vaste momenten om te evalueren, en lees meer over beheer en doorontwikkeling.

Hoe bepaalt u het eerste project?

Kies een eerste project met beperkt risico en snel zichtbaar nut. Een betere informatiepagina of een duidelijkere afsprakenstroom is vaak zo'n stap. Daarna kunt u verdergaan met complexere onderdelen. Zo leert uw organisatie wat werkt en voorkomt u een groot traject dat vastloopt.

Voor een breder beeld van de sector leest u Ziekenhuiszorg in Nederland uitgelegd. Op onze pagina voor ziekenhuizen leest u waar wij ziekenhuizen bij helpen.

Hoe betrekt u medewerkers en patiënten?

Een oplossing werkt pas als mensen hem willen gebruiken. Laat daarom zowel medewerkers als patiënten vroeg meekijken. Een korte test met een paar poli-assistenten of een groepje patiënten laat vaak snel zien waar iets onduidelijk is. Ook mensen die minder digitaal vaardig zijn, horen erbij: kies dus niet alleen testpersonen die graag met nieuwe techniek werken.

Zorg ook voor een alternatief voor wie digitaal niet kan of wil. Niet iedereen heeft een telefoon met internet of de vaardigheid om online een afspraak te maken. Een goed ontwerp vult de bestaande kanalen aan, in plaats van ze te vervangen.

Hoe zorgt u voor draagvlak binnen de organisatie?

Een digitaal project raakt meerdere afdelingen: zorg, ict, communicatie, juridische zaken en soms de raad van bestuur. Zorg dat er een duidelijke opdrachtgever is en een vaste aanspreekpunt voor de ontwikkelpartner. Spreek af hoe beslissingen worden genomen en hoe snel er gereageerd wordt, zodat het traject niet stilvalt.

Communiceer ook intern wat er verandert en waarom. Medewerkers die begrijpen wat een nieuwe oplossing voor hen en voor patiënten betekent, werken er sneller en beter mee.

Tot slot

Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch, juridisch of financieel advies. Wat voor uw ziekenhuis past, hangt af van uw doelen, uw systemen en de eisen waaraan u moet voldoen. Wilt u vrijblijvend bespreken wat u nodig heeft? Plan een kennismaking.

Veelgestelde vragen

Waar begin ik met een patiëntportaal?

Met een concreet probleem van patiënten of medewerkers, besproken met de mensen die ermee werken. Breng daarna uw bestaande systemen in kaart, betrek de functionaris gegevensbescherming en kies een klein eerste project met duidelijk nut.

Is een app nodig of volstaat een website?

Vaak volstaat een goede website, die werkt op elke telefoon en eenvoudiger te beheren is. Een app kan zinvol zijn voor specifieke functies of voor medewerkers. Laat de keuze afhangen van het probleem dat u wilt oplossen.

Waar let ik op bij een ontwikkelpartner?

Op omgang met persoonsgegevens, toegang en logging, ervaring met koppelingen, toegankelijkheid, beheer na oplevering en eigendom van code en gegevens. Leg de antwoorden vast in offerte of contract.

Bronnen

Redactie ZORGEMA

Redactie. Algemene informatie met bronnen. Geen medisch, juridisch of verzekeringsadvies.