In het kort
- Gegevens over iemands gezondheid zijn bijzondere persoonsgegevens en daarom extra beschermd.
- Een declaratie, een vergoedingsvraag of een klacht bevat al snel gezondheidsinformatie, ook als dat niet de bedoeling lijkt.
- Voor een website of portaal betekent dit: bewust omgaan met formulieren, e-mail, inloggen en wie wat mag zien.
- Of en hoe een bepaalde norm of wet voor u geldt, hangt af van uw rol. Laat dat altijd door een jurist of functionaris voor gegevensbescherming beoordelen.
Waarom zijn gezondheidsgegevens bijzonder?
De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) schrijft dat gegevens over iemands gezondheid bijzondere persoonsgegevens zijn, omdat ze heel privacygevoelig zijn. Deze gegevens zijn extra beschermd. Organisaties moeten er goed mee omgaan, en in de wet staat aan welke regels zij zich moeten houden.
Voor zorgverzekeraars en vergoedingspartijen is dat dagelijkse praktijk. Een zorgverzekeraar beoordeelt volgens het Zorginstituut Nederland of gedeclareerde zorg binnen de Zorgverzekeringswet valt. Daarbij komt vanzelf informatie over behandelingen en zorggebruik binnen. Het basisprincipe over het stelsel leest u in zorgverzekeraars en vergoedingen uitgelegd.
Welke gegevens komen langs bij vergoedingsinformatie?
Ook een eenvoudige vraag kan gezondheidsinformatie bevatten. Denk aan:
- een vraag of een bepaalde behandeling wordt vergoed, met de aandoening erbij;
- een declaratie of nota met daarop een behandeling of zorgaanbieder;
- een klacht over een afgewezen vergoeding, met uitleg over de situatie;
- gegevens in een account of portaal, zoals eerdere aanvragen.
Daarom is het verstandig om bij elk veld in een formulier te vragen: is dit nodig, en wie ziet het? Vraagt een formulier alleen om wat nodig is, dan blijft er minder gevoelige informatie rondslingeren.
Wat betekent dit voor een formulier of contactpagina?
Een contactformulier is de plek waar mensen vaak te veel invullen. Een paar praktische vragen om te bespreken:
- Staat er een duidelijke waarschuwing bij om geen medische details in een vrij tekstveld te schrijven, als die niet nodig zijn?
- Wordt de informatie versleuteld verstuurd en opgeslagen?
- Wie binnen de organisatie ziet de inzending, en hoe lang wordt die bewaard?
- Is er een privacyverklaring die in gewone taal uitlegt wat er met de gegevens gebeurt?
Over de juridische grondslag voor het verwerken van deze gegevens kunt u zich het beste door een jurist laten adviseren. Dat hangt af van uw rol en de wet die voor u geldt.
Is e-mail veilig genoeg voor vergoedingsvragen?
Gewone e-mail is geen veilig kanaal voor gevoelige informatie. Hier blijft deze tekst algemeen: wie vertrouwelijke informatie moet uitwisselen, kiest beter voor een beveiligde omgeving waarin de verzekerde inlogt, dan voor een gewone mail met bijlagen. Een portaal met inlog en een duidelijke rechtenstructuur geeft meer controle over wie wat ziet.
Wat is er nodig voor een veilig portaal?
Voor een portaal waarin verzekerden of zorgaanbieders gegevens inzien, zijn de volgende onderdelen gebruikelijk:
- Inloggen met sterke authenticatie, zodat alleen de juiste persoon bij zijn gegevens komt.
- Rechten per rol, zodat een medewerker alleen ziet wat nodig is voor zijn taak.
- Logging, zodat achteraf te zien is wie wat heeft bekeken.
- Versleuteling van gegevens onderweg en in opslag.
- Beheer en updates, omdat veiligheid na oplevering doorgaat.
De AVG vraagt om passende beveiligingsmaatregelen voor persoonsgegevens. Welke eisen voor uw organisatie gelden of door uw partners worden gevraagd, hangt van uw situatie af. Check dat bij uw functionaris gegevensbescherming of beveiligingsadviseur.
Wat betekent toegankelijkheid voor vergoedingsinformatie?
Toegankelijkheid betekent dat iedereen een website of app kan gebruiken, ook mensen met een beperking. Digitoegankelijk, het programma van de overheid, legt uit dat overheidsorganisaties hun websites en apps toegankelijk moeten maken en houden. Voor een private verzekeraar kan een andere wet of norm gelden. Of dat zo is, hangt af van uw organisatie en wordt het best met uw juridisch adviseur besproken.
Los van de wetgeving is toegankelijke informatie gewoon verstandig. Een verzekerde die een afwijzing niet kan lezen, belt de klantenservice. De internationale richtlijnen daarvoor heten WCAG en zijn een veelgebruikte maatstaf. Denk aan voldoende contrast, goed bruikbare formulieren, kopjes die kloppen en teksten in begrijpelijke taal.
Wat vraagt dit van de organisatie zelf?
Techniek alleen is niet genoeg. Ook afspraken en gewoontes bepalen of gegevens veilig blijven. Denk aan een duidelijke verdeling van wie toegang heeft, een werkwijze voor wat te doen bij een datalek, en bewustzijn bij medewerkers over wat wel en niet in een mail of chat hoort.
De AP geeft aan dat organisaties zorgvuldig met gezondheidsgegevens moeten omgaan. Wat dat precies betekent voor uw organisatie, bespreekt u het best met uw functionaris voor gegevensbescherming. Een digitale oplossing ondersteunt die afspraken, maar vervangt ze niet.
Welke vragen stelt u aan een partij die uw portaal bouwt?
Het loont om vroeg te vragen hoe een partij omgaat met gevoelige gegevens. Denk aan vragen als:
- Welke gegevens slaan we op en waarom?
- Waar staan de gegevens en wie heeft er toegang toe?
- Wat gebeurt er met de gegevens als we stoppen met de samenwerking?
- Hoe worden updates en beveiligingsproblemen opgepakt na oplevering?
Een goede partner kan deze vragen beantwoorden zonder jargon en zegt eerlijk wat nog uitgezocht moet worden.
Hoe past communicatie bij privacy?
Mensen begrijpen privacy het best als ze zien wat er gebeurt. Een korte uitleg bij het formulier, een duidelijke bevestiging na verzending en een duidelijke contactpersoon bij vragen helpen daarbij. Zeg ook wat uw organisatie niet doet, bijvoorbeeld dat u nooit vraagt om gegevens via een gewone mail te sturen, als dat zo is.
Wat doet een ontwikkelpartner hierin?
Een partij als ZORGEMA adviseert, ontwerpt, bouwt en beheert websites, webapps, mobiele apps, backends en koppelingen voor zorgorganisaties. Dat gaat over de techniek en het ontwerp. De juridische beoordeling blijft bij uw eigen organisatie en adviseurs. Hoe een traject praktisch verloopt, leest u in een website of portaal laten maken voor verzekeraars. Meer vindt u bij backend en integraties en in de sector verzekeraars en vergoedingen.
Tot slot
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Wat voor u verplicht is, hangt af van uw organisatie en de wet die voor u geldt. Wilt u verkennen hoe privacy en toegankelijkheid in uw digitale omgeving terugkomen? Dan kunt u een Plan een kennismaking aanvragen.
Veelgestelde vragen
Zijn gezondheidsgegevens bijzondere persoonsgegevens?
Ja. De Autoriteit Persoonsgegevens schrijft dat gegevens over iemands gezondheid bijzondere persoonsgegevens zijn, omdat ze heel privacygevoelig zijn. Ze zijn daarom extra beschermd en organisaties moeten er goed mee omgaan.
Mag een verzekerde gezondheidsinformatie in een contactformulier zetten?
Technisch kan dat, maar het is verstandig om alleen te vragen wat nodig is en om bij een vrij tekstveld te waarschuwen. Zo komt er minder gevoelige informatie binnen. De juridische afweging hangt af van uw situatie.
Moet de website van een zorgverzekeraar toegankelijk zijn?
Voor overheidsorganisaties is dat verplicht, volgens Digitoegankelijk. Of dat ook voor uw organisatie geldt, hangt af van uw situatie. Toegankelijke informatie helpt in elk geval alle verzekerden.
Welke beveiligingseisen gelden voor mijn organisatie?
De AVG vraagt om passende beveiligingsmaatregelen voor persoonsgegevens. Welke eisen voor uw organisatie gelden of door partners worden gevraagd, hangt af van uw rol. Bespreek dat met uw beveiligingsadviseur of functionaris gegevensbescherming.

