In het kort

  • Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens en daarom extra beschermd.
  • Als uw software een medisch hulpmiddel is, gelden aanvullende Europese eisen en toezicht door de IGJ.
  • Bij koppelingen met zorgaanbieders komen afspraken over taal en techniek om de hoek kijken.
  • Welke regels precies gelden, hangt af van uw product en rol. Laat dat altijd beoordelen door een specialist.

Waarom zijn gezondheidsgegevens zo gevoelig?

De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) schrijft dat gegevens over iemands gezondheid bijzondere persoonsgegevens zijn, omdat ze heel privacygevoelig zijn. Ze zijn extra beschermd en organisaties moeten er goed mee omgaan. In de wet staat aan welke regels zij zich moeten houden.

Voor een startup is dat meer dan een juridische kwestie. Gebruikers vertrouwen een zorgproduct hun gegevens toe. Als dat vertrouwen weg is, is het product weg. Vraag daarom bij elk gegeven dat u verzamelt: hebben we dit echt nodig, en wie kan erbij?

Welke gegevens verzamelt een zorgapp vaak?

Het hangt af van de app, maar een paar categorieën komen vaak voor:

  • accountgegevens zoals naam en e-mailadres;
  • gezondheidsgegevens die de gebruiker zelf invoert of meet;
  • gebruiksgegevens, zoals welke functies worden gebruikt;
  • gegevens die een zorgverlener toevoegt.

Ook gegevens die op het eerste gezicht onschuldig lijken, kunnen in combinatie gezondheidsinformatie onthullen. Denk aan het feit dat iemand een app voor een bepaalde aandoening gebruikt. Bespreek dit met een functionaris voor gegevensbescherming of jurist voordat u gaat bouwen.

Wat betekent dit voor het ontwerp van een product?

Privacy en veiligheid werken het best als ze vanaf het begin in het ontwerp zitten. In de praktijk gaat het om:

  • Minimaal verzamelen: alleen gegevens die nodig zijn voor het doel.
  • Rechten per rol: een zorgverlener ziet wat nodig is, niet alles.
  • Sterke authenticatie: vooral bij toegang tot gezondheidsgegevens.
  • Versleuteling: onderweg en in opslag.
  • Logging: zodat te zien is wie wat heeft bekeken.
  • Heldere uitleg: in gewone taal, bij het moment dat iemand gegevens invult.

Welke eisen aan informatiebeveiliging voor uw bedrijf gelden of door klanten worden gevraagd, hangt af van uw rol en uw klanten. De AVG vraagt in artikel 32 om passende beveiligingsmaatregelen. Vraag dit gericht aan uw beoogde klanten en laat de invulling toetsen door een jurist of specialist.

Wanneer gelden de regels voor medische hulpmiddelen?

Software is volgens Rijksoverheid.nl een medisch hulpmiddel als de fabrikant omschrijft dat de software voor medisch gebruik bedoeld is. Het gaat om software die een medisch apparaat bestuurt, informatie geeft die tot betere beslissingen over patiëntenzorg leidt, of de behandeling ondersteunt.

De wet kent vier risicoklassen. De fabrikant bepaalt zelf de risicoklasse. Software die informatie levert voor diagnostische of therapeutische beslissingen valt bijvoorbeeld in klasse IIa of hoger. Hoe hoger de klasse, hoe strenger de eisen, onder meer bij de CE-markering. Een fabrikant moet volgens Ondernemersplein ook een kwaliteitsmanagementsysteem opzetten, zich registreren in EUDAMED en incidenten melden.

De formulering van uw product, in uw website en documentatie, speelt dus een rol. Wat u beweert dat de app doet, kan bepalen of het onder de MDR valt. Bespreek dit met een specialist voordat u uw product aan de markt brengt.

Wat vraagt de Wegiz van uw product?

De Wegiz verplicht zorgaanbieders om aangewezen gegevensuitwisselingen elektronisch te laten verlopen. Volgens Data voor gezondheid staan in de normen voor deze uitwisselingen afspraken over taal en techniek. ICT-leveranciers moeten die afspraken inbouwen in hun producten.

Of een bepaalde uitwisseling voor uw product relevant is, hangt af van wat u doet en met wie u koppelt. Lees meer in digitale gegevensuitwisseling in de zorg. Een koppeling vraagt om zorgvuldig werk aan de achterkant, zoals beschreven bij backend en integraties.

Wat zegt toegankelijkheid over een zorgproduct?

Toegankelijkheid betekent dat een product bruikbaar is voor iedereen, ook mensen met een beperking. Digitoegankelijk legt uit dat overheidsorganisaties hun websites en apps toegankelijk moeten maken en houden. Voor een private startup kan een andere wet of norm gelden, maar uw klanten kunnen er in uw aanbesteding of inkoop om vragen.

Los van verplichtingen is toegankelijkheid gewoon verstandig. Zorggebruikers zijn divers: jong en oud, goed en minder goed ziend, digitaal vaardig en minder vaardig. De internationale richtlijnen heten WCAG en zijn een veelgebruikte maatstaf.

Welke rol speelt AI?

Veel zorgstartups willen AI inzetten. Dat brengt extra vragen mee over de gegevens waarmee een model werkt en de verantwoordelijkheid voor uitkomsten. Een algemene uitleg vindt u in AI in de zorg: kansen en kaders. Specifieke wettelijke eisen voor uw toepassing laat u beoordelen door een specialist.

Welke fouten zien we vaak bij privacy en veiligheid?

Een paar patronen komen in de zorgsector regelmatig terug, ook buiten startups:

  • te veel gegevens verzamelen omdat het later misschien nuttig is;
  • iedere medewerker toegang geven tot alle gegevens;
  • gezondheidsinformatie versturen via gewone e-mail of chat;
  • gegevens bewaren zonder duidelijke termijn;
  • na de lancering geen updates meer doen.

Elk van deze punten is te voorkomen met een goed ontwerp en duidelijke afspraken. Het is goedkoper om het vooraf goed te doen dan achteraf te herstellen.

Wat kunt u zelf al doen?

Een paar eenvoudige stappen helpen u verder:

  • Schrijf op welke gegevens uw product verzamelt, waarom en waar die staan.
  • Bepaal wat uw software volgens de officiële bronnen wel en niet doet.
  • Maak een lijst van de systemen waarmee u moet koppelen.
  • Bespreek toegankelijkheid en beveiliging bij het ontwerp, niet achteraf.
  • Zoek een jurist of specialist voor de beslissingen die van u afhangen.

Meer over de praktische kant leest u in een zorgproduct laten bouwen: van prototype tot lancering. Meer over de sector vindt u op e-health en zorgstartups.

Tot slot

Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch, medisch of financieel advies. De regels die voor u gelden, hangen af van uw product en uw rol. ZORGEMA adviseert, ontwerpt, bouwt en beheert websites, webapps, mobiele apps, backends en koppelingen voor zorgorganisaties. Meer over de manier van werken leest u op de pagina werkwijze. Wilt u uw vraag bespreken? Plan een kennismaking.

Veelgestelde vragen

Zijn gegevens in een zorgapp bijzondere persoonsgegevens?

Gegevens over iemands gezondheid zijn bijzondere persoonsgegevens, schrijft de Autoriteit Persoonsgegevens. Ze zijn extra beschermd. Of alle gegevens in uw app daaronder vallen, hangt af van wat u verzamelt en hoe die gegevens samenhangen.

Wie bepaalt de risicoklasse van medische software?

De fabrikant is zelf verantwoordelijk voor de juiste bepaling van de risicoklasse. De wet kent vier klassen, van I tot III. Hoe hoger de klasse, hoe strenger de eisen, onder meer bij de CE-markering.

Welke eisen aan informatiebeveiliging gelden voor een startup?

De AVG vraagt in artikel 32 om passende beveiligingsmaatregelen. Welke aanvullende eisen voor uw bedrijf gelden of door klanten worden gevraagd, hangt af van uw rol en uw klanten. Vraag dat vroeg aan uw beoogde zorgaanbieders.

Wat betekent de Wegiz voor een softwareleverancier?

Volgens Data voor gezondheid moeten ICT-leveranciers de afspraken over taal en techniek in de normen voor gegevensuitwisseling inbouwen in hun producten. Of het voor uw product geldt, hangt af van de uitwisseling.

Bronnen

Redactie ZORGEMA

Redactie. Algemene informatie met bronnen. Geen medisch, juridisch of verzekeringsadvies.