In het kort
- Gegevens over gezondheid, ook van een baby, zijn bijzondere persoonsgegevens en extra beschermd.
- Een consultformulier, een herinnering en een nieuwsbrief verwerken allemaal persoonsgegevens.
- Beveiliging bestaat uit technische en organisatorische maatregelen. Alleen wie het nodig heeft, mag erbij.
- Wat voor u precies geldt, hangt af van uw situatie. Overleg met een jurist of functionaris gegevensbescherming.
Welke gegevens verwerkt een lactatiepraktijk?
Een lactatiepraktijk werkt met gegevens van een ouder en van een kind. Denk aan naam, adres, telefoonnummer en e-mailadres, de geboortedatum van de baby, en informatie over de voeding, het gewicht of problemen bij het drinken. Vaak komen daar vragen over gezondheid bij.
Gegevens over gezondheid zijn volgens de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) bijzondere persoonsgegevens, omdat ze heel privacygevoelig zijn. Ze zijn extra beschermd en komen vaak in een dossier terecht. Zodra u in een formulier vraagt waarom een ouder een consult wil, vraagt u dus mogelijk om gezondheidsgegevens.
Wat betekent verwerken volgens de AVG?
De Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) geeft regels om de privacy van mensen te beschermen. Volgens pns.nl valt alles wat iemand met een persoonsgegeven doet onder verwerken: verzamelen, vastleggen, bewaren, raadplegen, doorsturen en verwijderen. Ook een IP-adres kan een persoonsgegeven zijn.
Voor een praktijk betekent dit dat niet alleen het dossier telt, maar ook de website, de agenda, de e-mail en elk hulpmiddel dat gegevens opslaat. Maak een overzicht van welke systemen gegevens bevatten, wie erbij kan en waar ze staan.
Welke beveiliging verwacht de wet?
De AVG vraagt om technische en organisatorische maatregelen. Dat betekent technisch beschermen tegen toegang door derden en intern zorgen dat gegevens alleen toegankelijk zijn voor mensen die ze nodig hebben voor hun taak. De AP schrijft dat alleen de behandelaar en bevoegde medewerkers een medisch dossier mogen bekijken.
Praktisch gaat het om sterke wachtwoorden en tweestapsverificatie, afgeschermde apparaten, het bijwerken van software en het afspreken wie wat mag zien. Ook het vastleggen van wie wat heeft ingezien hoort daarbij. Welke maatregelen voor een kleine praktijk passend zijn, hangt af van uw situatie. Vraag dat na bij uw beroepsvereniging of beveiligingsadviseur.
Wat zegt de AP over de zorg?
De AP meldde in december 2025 dat zij steekproefsgewijs zorgaanbieders ging bezoeken om te controleren hoe zij omgaan met patiënten- en cliëntgegevens. Zij ziet dat lang niet alle zorgaanbieders hun beveiliging op orde hebben, en dat het regelmatig misgaat bij het uitwisselen van gegevens.
In 2024 kwamen volgens de AP de meeste datalekmeldingen uit de sectoren gezondheid en welzijn, ruim 6800. Ook kleine praktijken zijn dus een mogelijk doelwit of lopen risico op menselijke fouten, zoals een e-mail naar het verkeerde adres.
Toestemming en andere grondslagen
Om gegevens te mogen verwerken, hebt u een grondslag nodig. Toestemming is er één van, maar niet altijd de enige of de beste. Voor de uitvoering van een behandelovereenkomst kan een andere grondslag gelden dan voor een nieuwsbrief. Dat is een juridische afweging die u met een jurist of functionaris gegevensbescherming maakt.
Houd het praktisch: vraag alleen om gegevens die u nodig hebt, leg uit waarvoor u ze gebruikt, en maak optionele zaken, zoals een nieuwsbrief of foto's voor uw website, los van het consult. Gebruik van een foto van een baby voor promotie vraagt altijd een aparte, bewuste keuze van de ouder.
Wat betekent dit voor uw website?
Een informatieve website is niet vanzelf gevoelig. Dat verandert zodra er formulieren, trackers en cookies bij komen. Let op deze punten:
- Formulieren: vraag niet meer dan nodig. Vermijd vrije tekstvelden waarin ouders uitgebreid medische informatie delen, tenzij u daar een goede reden voor hebt.
- Statistiek en trackers: weeg of u ze nodig hebt en stel ze zorgvuldig in.
- Cookies: informeer eerlijk en vraag toestemming waar dat nodig is.
- Privacyverklaring: schrijf in begrijpelijke taal wat u verzamelt, waarom en hoe lang u het bewaart.
- Contactmogelijkheden: bied een veilige manier om vragen te stellen, naast e-mail.
Veilig communiceren met ouders
Veel contact met ouders loopt via e-mail, WhatsApp of sms. Dat is handig, maar niet altijd veilig. Gewone e-mail is niet versleuteld op een manier die u kunt garanderen en berichten worden snel doorgestuurd of op een gedeelde telefoon gelezen.
Houd gezondheidsinformatie daarom liever uit gewone berichten. Een herinnering met alleen datum en tijd is veiliger dan een herinnering met de reden van het consult. Leg ook vast welke kanalen u wel en niet gebruikt en leg dat uit aan ouders.
Toegankelijkheid hoort erbij
Ouders met een pasgeboren baby lezen vaak op een telefoon, met één hand, op een willekeurig moment. Uw website moet daar goed op werken. Dat betekent leesbare teksten, voldoende contrast, formulieren met duidelijke labels en bediening zonder muis. De internationale richtlijnen daarvoor heten WCAG.
Denk ook aan ouders met een beperking of die minder goed Nederlands lezen. Een eenvoudige tekst helpt iedereen.
Wat als er iets misgaat?
Een datalek kan altijd gebeuren. Volgens pns.nl geldt de meldplicht datalekken: elke inbreuk op de genomen beveiligingsmaatregelen moet worden beoordeeld, en melden is nodig als de inbreuk tot ernstige nadelige gevolgen kan leiden. Denk aan een hack, een technisch falen of een verloren laptop.
Spreek vooraf af wie een datalek oppakt en hoe. Ook uw leveranciers, zoals hosting of afspraaksoftware, verwerken gegevens namens u. Maak daarover afspraken op papier. Meer over de keuze van een ontwikkelpartner leest u in het artikel een website of afsprakenstroom laten maken voor lactatie en voeding.
Wat kunt u deze maand al doen?
Niet elke verbetering is een groot project. Loop uw bevestigingsmails na en haal overbodige details weg. Controleer welke trackers uw website gebruikt. Schrijf een korte privacyverklaring in gewone taal en zet die op uw website.
Verder lezen
Een uitleg over de sector zelf staat in het artikel borstvoedingszorg in Nederland. Meer over de sector staat op de pagina Lactatie en voeding. ZORGEMA adviseert, ontwerpt, bouwt en beheert websites, webapps, mobiele apps, backends en koppelingen voor zorgorganisaties. Zie backend en integraties.
Tot slot
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch, juridisch of financieel advies. Raadpleeg voor uw situatie een jurist, functionaris gegevensbescherming of beveiligingsadviseur.
Wilt u samen kijken naar uw website of formulieren? Plan een kennismaking.
Veelgestelde vragen
Zijn gegevens over een baby en voeding bijzondere persoonsgegevens?
Als ze iets zeggen over gezondheid wel. Gegevens over gezondheid zijn volgens de Autoriteit Persoonsgegevens bijzondere persoonsgegevens en extra beschermd. Beoordeel daarom per gegeven of het over gezondheid gaat.
Mag ik een herinnering met de reden van het consult sturen?
Dat is niet verstandig. Gewone berichten zijn niet altijd veilig en kunnen door anderen worden gelezen. Een herinnering met alleen datum en tijd is veiliger. Overleg bij twijfel met uw jurist of functionaris gegevensbescherming.
Wat moet ik doen bij een datalek?
Beoordeel de inbreuk direct en kijk of u die moet melden. Dat is nodig als de inbreuk tot ernstige nadelige gevolgen kan leiden. Zorg dat u vooraf hebt afgesproken wie dit oppakt en hoe snel.
