In het kort
- Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens en daarom extra beschermd.
- De Autoriteit Persoonsgegevens noemt huisartsenposten uitdrukkelijk als voorbeeld van zorgaanbieders die zij controleert.
- Beveiliging gaat over techniek, maar ook over wie toegang heeft en hoe gegevens worden uitgewisseld.
- Bij spoedzorg tellen snelheid en zorgvuldigheid beide: ontwerp daarom met beide in gedachten.
Waarom is privacy bij spoedzorg extra belangrijk?
Bij spoedzorg gaat het vaak om de gevoeligste momenten in iemands leven. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) schrijft dat gegevens over iemands gezondheid bijzondere persoonsgegevens zijn, omdat ze heel privacygevoelig zijn en daarom extra beschermd worden. Een huisartsenpost of spoedzorgorganisatie verwerkt zulke gegevens dagelijks, vaak onder tijdsdruk.
Dat maakt het verleidelijk om snel te handelen en privacy even opzij te zetten. Goed ontworpen systemen helpen dat te voorkomen: ze maken de veilige weg ook de gemakkelijke weg.
Wat heeft de toezichthouder aangekondigd?
De AP kondigde op 3 december 2025 aan dat zij in de komende maanden steekproefsgewijs zorgaanbieders gaat bezoeken, zoals ziekenhuizen of huisartsenposten. Zij wil controleren hoe zij omgaan met informatie over patiënten en cliënten. De AP schrijft dat zij ziet dat lang niet alle zorgaanbieders hun beveiliging op orde hebben, en dat er regelmatig dingen misgaan wanneer zorgaanbieders patiëntgegevens met elkaar uitwisselen.
Voor een huisartsenpost is dat geen reden tot paniek, maar wel een goed moment om uw eigen situatie te bekijken. Weet u wie toegang heeft tot welke gegevens? Is dat vastgelegd? Weet u wat te doen bij een datalek?
Wat vraagt de AVG van een zorgaanbieder?
De AVG vraagt passende beveiliging. De AP schrijft dat zorgaanbieders gezondheidsgegevens goed moeten beveiligen en dat alleen de behandelaar en bevoegde medewerkers een medisch dossier mogen bekijken. Zorgorganisaties moeten dat controleren. Verder noemt de AP dat een zorgaanbieder bij grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens een data protection impact assessment (DPIA) moet uitvoeren en een functionaris gegevensbescherming (FG) moet aanstellen.
Of dit voor uw organisatie geldt en hoe u het invult, hangt af van uw situatie. Laat u daarover adviseren door uw FG of een jurist. Dit artikel is geen juridisch advies.
Wat betekent passende beveiliging in de praktijk?
De AP schrijft dat zorgaanbieders de beveiliging van gezondheidsgegevens goed moeten inrichten, bijvoorbeeld zo dat alleen bevoegde medewerkers toegang hebben tot het dossier. Voor een website of een intern systeem betekent dat dat u rollen en rechten moet kunnen instellen, en dat u moet kunnen controleren wie wat heeft gedaan.
Welke eisen voor uw organisatie precies gelden, verschilt per situatie. Zorg dat uw leveranciers kunnen uitleggen hoe toegang wordt beperkt en vastgelegd.
Waar gaat het vaak mis bij gegevensuitwisseling?
De AP merkt op dat er regelmatig dingen misgaan wanneer zorgaanbieders patiëntgegevens met elkaar uitwisselen. Bij een huisartsenpost gaat het om een voortdurende stroom: gegevens van de eigen huisarts, overdracht naar ziekenhuis of ambulance, en terugkoppeling naar de huisarts.
Praktische aandachtspunten zijn: gebruik beveiligde kanalen in plaats van gewone e-mail, controleer of u naar de juiste ontvanger stuurt en beperk wat u meestuurt. Meer over de hoofdlijnen leest u in digitale gegevensuitwisseling in de zorg.
Wat betekent dit voor uw website?
Een website van een huisartsenpost is meestal vooral informatief. Dat is gunstig, want dan verzamelt u weinig gegevens. Zodra er formulieren, contactverzoeken of inlogomgevingen bij komen, verandert dat. Dan krijgt u persoonsgegevens binnen, en soms gezondheidsgegevens.
Zet daarom een paar principes op papier:
- Vraag alleen wat nodig is.
- Verwijs bij een acute klacht duidelijk naar de juiste route en laat patiënten niet via een formulier wachten.
- Bewaar niets langer dan nodig is.
- Maak afspraken met elke partij die gegevens verwerkt, zoals een hostingpartij, in een verwerkersovereenkomst.
Hoe zit het met toegankelijkheid?
Bij spoedzorg is toegankelijkheid extra belangrijk, want mensen zoeken informatie onder stress, op hun telefoon, soms met een beperking. DigiToegankelijk schrijft dat toegankelijke websites en apps door iedereen kunnen worden gebruikt. De wettelijke verplichting waar die site over schrijft, geldt voor overheidsorganisaties, maar de richtlijnen (WCAG) zijn een goede norm voor elke zorgwebsite. Denk aan grote leesbare tekst, voldoende contrast en duidelijke knoppen.
Hoe past dit bij de rest?
Wilt u de context van de sector eerst begrijpen? Lees Acute zorg en huisartsenposten uitgelegd. Wilt u weten hoe u dit praktisch aanpakt met een ontwikkelpartner? Zie digitale oplossingen laten maken voor spoedzorg. ZORGEMA adviseert, ontwerpt, bouwt en beheert websites, webapps, mobiele apps, backends en koppelingen voor zorgorganisaties, zie websites en webapps. Meer over onze rol in deze sector vindt u bij huisartsenposten en spoedzorg.
Wat doet u bij een datalek?
Een datalek is een inbreuk waarbij persoonsgegevens per ongeluk of onrechtmatig bij anderen terechtkomen of verloren gaan. De AP schrijft dat zij in 2024 de meeste datalekmeldingen kreeg van organisaties in gezondheid en welzijn, en dat de zorgsector een populair doelwit is voor cybercriminelen. Daarom is het belangrijk dat u vooraf weet wat u doet als het misgaat.
Spreek af wie een incident beoordeelt, wie contact opneemt met betrokkenen en wie beslist over een melding. Leg dat vast en oefen het. De regels over melden zijn een zaak van uw functionaris gegevensbescherming of jurist. Ook uw leveranciers horen u snel te informeren als er bij hen iets gebeurt, dus leg die afspraak vast in uw verwerkersovereenkomst.
Wat vraagt dit van uw ontwikkelpartner?
Een partij die voor uw organisatie bouwt, moet de basis beheersen: toegangsrechten per rol, versleuteling, logging van wie wat inziet, zorgvuldig beheer van geheimen zoals wachtwoorden en regelmatige updates. Vraag hoe dat is geregeld en vraag om concrete voorbeelden uit eerdere zorgprojecten, zonder dat daarbij klantgegevens worden gedeeld.
Vraag ook hoe de partij omgaat met testgegevens. Echte patiëntgegevens horen niet in een testomgeving. Goede partijen werken met verzonnen gegevens en spreken vooraf af hoe ze dat doen. Zo beperkt u risico's al in de ontwikkelfase.
Tot slot
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen medisch, juridisch of financieel advies. Wat voor uw organisatie geldt, hangt af van uw situatie. Overleg met uw functionaris gegevensbescherming of een jurist. Wilt u met ons doornemen wat dat voor uw digitale kanalen betekent? Plan een kennismaking.
Veelgestelde vragen
Waarom controleert de AP zorgaanbieders?
De Autoriteit Persoonsgegevens kondigde aan steekproefsgewijs zorgaanbieders te bezoeken, zoals ziekenhuizen of huisartsenposten. Zij ziet dat niet alle aanbieders hun beveiliging op orde hebben en dat bij uitwisseling van patiëntgegevens regelmatig iets misgaat.
Wie mag een medisch dossier bekijken?
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens alleen de behandelaar en bevoegde medewerkers. Zorgorganisaties moeten dat controleren. Dat vraagt om toegang per rol en een logboek van wie wat heeft ingezien.
Is een DPIA verplicht?
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens moet een zorgaanbieder bij grootschalige verwerking van gezondheidsgegevens een DPIA uitvoeren. Of dat voor uw organisatie geldt, hangt af van uw situatie. Vraag dat na bij uw functionaris gegevensbescherming of jurist.

