In het kort
- Gegevens over gezondheid zijn bijzondere persoonsgegevens. Verwerken mag alleen als een uitzondering geldt, zoals zorgverlening binnen een behandelcontract.
- Wie met gezondheidsgegevens werkt, heeft een geheimhoudingsplicht en moet de gegevens voldoende beveiligen.
- Bij een geboortelocatie is veel gegevensuitwisseling met verloskundigenpraktijken en ziekenhuis, wat extra aandacht voor beveiliging vraagt.
- Wat precies voor u geldt, hangt af van uw situatie. Laat het toetsen door een deskundige.
Welke gegevens spelen bij een geboortelocatie?
Een geboortelocatie ontvangt zwangeren van verschillende verloskundigenpraktijken. Voor een bezoek of een bevalling gaat het om namen, contactgegevens en afspraken. Rond de bevalling zelf zijn er gegevens over de gezondheid van moeder en kind, en over de zorg die is geleverd.
Een deel daarvan registreren de verloskundigen in hun eigen systemen. Wat het centrum zelf vastlegt en deelt, hangt af van de organisatie. Zorg dat u dit per proces helder hebt, voordat u een systeem of website laat bouwen. Over de sector zelf leest u in Geboortelocaties in Nederland uitgelegd.
Wat zijn bijzondere persoonsgegevens?
Volgens de Autoriteit Persoonsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens gegevens die zo privacygevoelig zijn dat verwerken een grote impact kan hebben, zoals gegevens over gezondheid. Verwerken is verboden, tenzij een uitzondering geldt.
De AP noemt als uitzondering dat verwerking nodig is om zorg of hulp te verlenen, binnen een behandelcontract of op grond van de wet. Een andere grondslag is uitdrukkelijke toestemming van de patiënt, als de wet geen grondslag biedt. Welke grondslag bij welke verwerking van uw locatie past, beoordeelt u met een deskundige.
Wat is het verschil tussen een bezoek en zorg?
Een aanvraag voor een rondleiding is iets anders dan een behandelrelatie. Bij een kennismaking is vaak weinig meer nodig dan een naam en contactgegevens. Zodra het om zorg gaat, verandert de context en de manier waarop u gegevens verwerkt.
Houd die twee gescheiden in uw website en systemen. Zo voorkomt u dat gezondheidsgegevens in een formulier of mailbox terechtkomen die daar niet voor bedoeld is. Zet in uw privacyverklaring helder neer waarvoor u welke gegevens gebruikt.
Geheimhouding en samenwerking
Wie in de gezondheidszorg bij de verwerking van gezondheidsgegevens betrokken is, heeft een geheimhoudingsplicht, schrijft de AP. Gegevens mogen alleen met toestemming van de patiënt of op grond van de wet aan anderen worden verstrekt, en niet door onbevoegden worden ingezien.
Bij een geboortelocatie werken verloskundigen, kraamverzorgenden en ziekenhuismedewerkers samen. Leg daarom vast wie wat mag zien en delen. Een planner op het centrum heeft andere gegevens nodig dan een verloskundige. Beperk toegang tot wat voor de taak nodig is. Lees ook Digitale gegevensuitwisseling in de zorg.
Wat vraagt beveiliging van gezondheidsgegevens?
Beveiliging van gezondheidsgegevens is een wettelijke plicht, volgens artikel 32 van de AVG. Dat vraagt om passende beveiligingsmaatregelen, afgestemd op de gegevens die u verwerkt en op de risico's. Denk aan toegangsbeheer, versleuteling en het tijdig bijwerken van software.
Ook logging hoort daarbij: het vastleggen van wie welke gegevens heeft ingezien of gewijzigd. Logging maakt het mogelijk om achteraf te controleren of toegang rechtmatig was. Welke maatregelen op uw locatie passend zijn, hangt af van wat voor systemen u gebruikt en welke gegevens u verwerkt.
Mag u een zwangere mailen of appen?
De AP schrijft dat gezondheidsgegevens delen via e-mail niet is verboden, maar dat er veiligere mogelijkheden zijn. Kiest u toch voor e-mail, dan moet u dit kunnen verantwoorden en moet de e-mail veilig zijn, vanuit een gecontracteerde leverancier.
Voor een geboortelocatie is het praktisch om gevoelige informatie niet in gewone mail of berichtendiensten te zetten. Gebruik berichten alleen voor praktische zaken, zoals een route of een tijdstip, en deel gezondheidsinformatie via een beveiligd kanaal of in een gesprek.
Wat betekent dit voor een website en aanvraagformulier?
Uw website is vaak de eerste plek waar een zwangere gegevens achterlaat, bijvoorbeeld bij een aanvraag voor een rondleiding. Vraag alleen wat nodig is, leg uit waarvoor u het gebruikt en gebruik een beveiligde verbinding. Neem geen gezondheidsvragen op in een kennismakingsformulier.
Controleer ook welke externe diensten op uw website draaien, zoals statistieken, kaarten of video. Ze kunnen gegevens van bezoekers delen met derden. Leg vast wat er gebeurt en vermeld dat in uw privacyverklaring.
Is uw website toegankelijk voor iedereen?
Een geboortelocatie spreekt een brede groep aan, met verschillen in taalniveau, leeftijd en digitale vaardigheid. Een toegankelijke website is daarom zowel goede zorg als goede communicatie. Digitale Overheid schrijft dat de Europese toegankelijkheidswet sinds 28 juni 2025 geldt voor onder meer websites, apps en webshops, met WCAG 2.1 als norm. Of die wet op uw organisatie van toepassing is, hangt af van uw situatie.
Praktisch betekent toegankelijk: leesbare tekst, goede contrasten, formulieren met duidelijke labels, bruikbaar met toetsenbord en schermlezer, en een goede mobiele weergave. Plattegronden en routebeschrijvingen verdienen een tekstuele variant, zodat ze ook voor mensen met een beperking bruikbaar zijn.
Wat doet u bij een datalek?
Ook met goede beveiliging kan er iets misgaan, bijvoorbeeld een verkeerd verstuurd bericht of een verloren laptop. Zorg dat uw locatie weet wat te doen: wie wordt ingelicht, hoe legt u het vast en wie beoordeelt of een melding nodig is. De Autoriteit Persoonsgegevens heeft op haar website een meldpunt voor datalekken.
Bespreek dit vooraf met uw team en met uw beheerpartij. Een korte afspraak over rollen en bereikbaarheid voorkomt dat er in een stressvol moment tijd verloren gaat. Doe dit ook met de partijen waarmee u samenwerkt, want een incident raakt vaak meer dan één organisatie.
Hoe pakt u het aan?
Neem de gegevensstromen van uw locatie door, van de eerste aanvraag tot en met de afronding. Leg per stap vast welke gegevens het zijn, waar ze staan, wie erbij kan en hoe ze beveiligd zijn. Kies systemen en leveranciers die daar duidelijke antwoorden op geven. Een praktische aanpak vindt u in Digitaal verbeteren voor geboortelocaties. ZORGEMA adviseert, ontwerpt, bouwt en beheert websites, webapps, mobiele apps, backends en koppelingen voor zorgorganisaties, ook via backend en integraties. Meer over de sector staat op geboortelocaties.
Tot slot
Dit artikel geeft algemene informatie en is geen juridisch of technisch advies. Wat voor uw locatie geldt, hangt af van uw situatie. Wilt u bespreken wat dit voor uw digitale kanalen betekent? Plan een kennismaking.
Veelgestelde vragen
Zijn gegevens over een bevalling bijzondere persoonsgegevens?
Gegevens over gezondheid zijn bijzondere persoonsgegevens, volgens de Autoriteit Persoonsgegevens. Verwerken is verboden, tenzij een uitzondering geldt, zoals zorgverlening binnen een behandelcontract, een wettelijke regeling of uitdrukkelijke toestemming.
Wat vraagt beveiliging van gezondheidsgegevens?
Beveiliging is een wettelijke plicht, volgens artikel 32 van de AVG. Dat vraagt om passende beveiligingsmaatregelen, zoals toegangsbeheer, logging en versleuteling. Welke maatregelen passend zijn, hangt af van uw systemen en de gegevens die u verwerkt.
Mag u gezondheidsgegevens per e-mail versturen?
Volgens de AP is het niet verboden, maar zijn er veiligere mogelijkheden. Kiest u voor e-mail, dan moet u dit kunnen verantwoorden en moet de e-mail veilig zijn, via een gecontracteerde leverancier.
Wat is een passende grondslag voor een aanvraag van een rondleiding?
Dat hangt af van uw situatie en moet door uzelf of uw privacyadviseur worden beoordeeld. Vraag in elk geval alleen wat nodig is voor de aanvraag en leg uit waarvoor u de gegevens gebruikt.
